|
Theo Postma:
|
 |
Op 23 november was ik aanwezig in het Militaire Luchtvaart Museum te Soesterberg waar de expositie Aviation art geopend werd. In deze expositie wordt werk tentoongesteld van drie digital artists: Wiek Luijken en Ronald J. Olsthoorn, beiden Nederlanders en de Italiaanse Zweed John Wallin Liberto.
De kunstenaars gebruiken de computer om met 3D-tekenprogramma's een vliegtuig in de PC te construeren en de 'huid'af te wikkelen. Daarna wordt die huid minutieus met een paintshop/fotoshop-programma tot in uiterste detaillering ingeschilderd. Vervolgens wordt een compositie/situatie met een of meerdere vliegtuigen geschapen waarna de omgeving/achtergrond wordt geschilderd. Het resultaat is een realistisch schilderij met fotografische nauwkeurigheid. Het is jammer dat de werkwijze van de kunstenaars niet goed uit de verf komt in de expositie maar op internet (Google: AVIATION ART) is veel te vinden. Zo legt Olsthoorn e.e.a. uit op www.skyraider3d.com.
Na mijn aanvankelijke scepsis neem ik nu mijn petje af voor deze eigentijdse schildertechniek, de prints van deze drie kunstenaars zijn wel degelijk kunst!
De expositie in het MLM is voor het publiek tot 3 juni 2007 te bezichtigen.
Fokker DXXI door Luijken,
een Spitfire door Wallin Liberto
Mustangs door Olsthoorn
SCHIP EN WERF
Tentoonstelling over marine-techniek in het Marinemuseum
Op 22 december jl. zag ik hoe de commandant van de zeestrijdkrachten, vice-admiraal J.W. Kelder, en de gedeputeerde Cultuur van de provincie Noord-Holland, mevrouw R. Kruisinga, onder grote publieke belangstelling de permanente tentoonstelling 'Schip en Werf' openden.
De nieuwe tentoonstelling is gehuisvest in een van de monumentale gebouwen van de voormalige Rijkswerf Willemsoord.
De bezoekers maken op spectaculaire wijze kennis met de wereld van techniek achter de varende schepen. Na een wervelende introductiefilm met bewegende elementen, lopen ze door de geschiedenis van de Rijkswerf, de Bewapeningswerkplaatsen en het Marine Elektronisch en Optisch Bedrijf.Interactie is het toverwoord. Bezoekers mogen zelf lassen, smeden, klinken, en op de afdeling scheepssier zelf een wapenembleem ontwerpen!
Ook maritiem-militaire vaardigheden zoals navigeren, schietoefeningen en inlichtingen vergaren kunnen in verschillende interactieve opstellingen getoetst worden. Vanaf de stoel van de boordschutter kan bijvoorbeeld aan de loop van luchtafweergeschut worden gedraaid en op vijanden worden gevuurd. Een wereldkaart met lichtbalk geven inzicht in de huidige marinemisssies.
Met deze jongste uitbreiding is het Marinemuseum, qua grootte, te vergelijken met MLM en Legermuseum en is, mede dankzij de aanwezigheid van attractiepark 'Cape Holland', de moeite waard voor een wat langer bezoek; ook met (klein)kinderen!
|
|
||
|
GEEFT ACHT!
Het militaire genre in de negentiende eeuw in het Gemeentemuseum
Den Haag
Na de twee voorgaande moderne exposities bezocht ik als laatste een klassieke tentoonstelling in het Haags Gemeente-museum. Eeuwen Nederlandse Mililitaire schilderkunst op één plaats bijeengebracht! Het is interessant de klassieke schildertechniek te vergelijken met "schilderen op de PC", zoals beschreven in het eerste deel van dit artikel. Dat laatstgenoemde werk spreekt je aan of niet. Deze traditionele schilderijen hebben een zo grote diversiteit in stijl en onderwerp dat er altijd wel iets de bezoeker aanspreekt.
Bij de tentoonstelling, waarin ter illustratie ook enkele prachtige uniformen geëxposeerd worden, verschijnt een rijk geďllustreerde catalogus.
Hierin analyseert drs. Henny Goedegebuure hoe jarenlang verheerlijking van militaire heldendaden onderwerp van de militaire schilderkunst was (zie het schilderij van een stervende Michiel de Ruijter, geschilderd door Pieneman). Maar tegen het eind van de 19e eeuw begonnen o.a. Breitner en begin 20e eeuw ook Van Der Leck alledaagse gebeurtenissen uit het militaire leven te verbeelden.
In een volgend artikel wordt door haar het schilderij "de militaire begrafenis" van Israëls uit de anonimiteit gehaald.
|
|
Verder behandelt drs. Jos W.L. Hilkhuijsen hoe het Nederlandse leger als inspiratiebron fungeerde bij de negentiende-eeuwse aquarel- en tekenkunst. Ook de spotprent over militair-politieke onderwerpen komt aan bod.
In het laatste hoofdstuk komt Den Haag als garnizoensstad in de boeken van Couperus aan bod. Caroline de Westenholz verwijst hiermee naar de tentoonstelling "Turf in je ransel" in het Louis Couperus-museum in de Javastraat (om die tentoonstelling te bezoeken hebben u en ik tot eind mei de tijd.)
Liefhebbers van kunst en militaire geschiedenis zullen deze catalogus voor € 29,95 niet kunnen laten liggen!
De tentoonstelling in het Haags gemeentemuseum is nog te zien t/m 9 april 2007.
Israëls mil.begrafenis (olieverf 1881-1882)
vd Leck’s Huzaren
Breitner’s Gele Rijders in de duinen
gedeelte van Pieneman’s ‘Stervende De Ruijter’
50 Samoerai in het Legermuseum
Inleiding
De samoerai vormden een gesloten kaste van krijgers en speelden een grote rol tijdens de Japanse burgeroorlogen in de twaalfde tot de zestiende eeuw. Ze waren enigszins te vergelijken met onze ridders, maar een samoerai was méér dan een vakkundige vechter. Hij gold als de ultieme krijger die zijn gehele leven wijdde aan de vechtkunst. Niet alleen werd hij intensief getraind in het effectieve gebruik van wapens en vooral zijn karakteristieke twee zwaarden, maar ook de esthetische kant van het gevecht - de krijgskunst - stond hoog in het vaandel. Samoerai-zijn was een manier van leven, gebaseerd op een religieuze filosofie waarin strenge normen en waarden een grote rol speelden. Leiderschap, strijdlust, volharding, bereidheid te sterven waren eigenschappen die de samoerai zonder meer moest bezitten. Dit alles kwam tot uitdrukking in hun levenshouding, die vaak wordt gezien als kenmerk van de Japanse samenleving.
Door de Portugese zeevaarders die Japan aandeden, leerde de bevolking vuurwapens kennen. De samoerai bezagen dat met afgrijzen: zo kon je door elke minderwaardige figuur op afstand worden uitgeschakeld. Dat was verre van eervol en het was kenmerkend voor hun grote invloed dat zij erin slaagden vuurwapens uit de Japanse samenleving te bannen. Mede was dit te danken aan het feit dat Japan een eilandenrijk is, waardoor het gemakkelijker was vreemde invloeden buiten de deur te houden.
Tot halverwege de negentiende eeuw kwam er in de status van de samoerai weinig verandering. Het keerpunt kwam toen buitenlanders en vooral de Amerikanen onder dreiging van wapengeweld het land binnen kwamen, legt Pothaar uit. Het was niet langer mogelijk af te zien van het gebruik van vuurwapens en dat was mede de doodsteek voor de samoerai.
De prenten
Kort voor deze ommezwaai was de beroemde Japanse kunstenaar Kuniyoshi (r797-r86r) bezig een serie prenten te maken van 5° bekende samoerai uit de zestiende eeuw. Schitterende kunstwerken van woeste krijgers. Het zijn zeer realistische prenten, als je ziet hoe ze elkaar te lijf gaan. Voor elke afbeelding moest een tiental gelijke houtblokken worden gesneden om de schitterende kleuren op te brengen. Die moesten natuurlijk haarscherp op elkaar passen, om geen valse of dubbele lijnen in de prent te krijgen. Ook met moderne druktechnieken is dat wat vakmanschap betreft nog steeds een sterk staaltje!
Heel bijzonder van de serie is dat deze tot stand kwam in een de tijd waarin de krijgerskaste nog in aanzien stond. Maar Kuniyoshi had de prenten nét gemaakt, of de samoerai was geschiedenis.
De serie prenten die het Legermuseum tentoonstelt, komt uit de privéverzameling van de oud-uitgever J. Somerwil. Hij is een gepassioneerd Japan-verzamelaar en heeft deze complete reeks samoerai-prenten in twintig jaar verzameld. Een bijzondere prestatie!
